Welkom beste lezer,

In dit artikel bekijken we hoe monitororiëntatie en schermconfiguratie een invloed kunnen hebben op persoonlijke productiviteit.
Niet vanuit een puur technische invalshoek, maar eerder vanuit de relatie tussen mens, informatie en energieverbruik tijdens computergebruik.

Het doel van dit artikel is niet om één “perfecte setup” aan te wijzen.
Verschillende taken vereisen verschillende vormen van informatieverwerking.
Wel kunnen bepaalde configuraties helpen om frictie binnen een workflow te verminderen.

Om dit beter te begrijpen, zullen we eerst enkele belangrijke termen definiëren.

Wat is productiviteit?

Productiviteit wordt vaak omschreven als het vermogen om binnen een bepaalde tijd een bepaalde hoeveelheid werk te verrichten.

Binnen dit artikel bekijken we productiviteit op persoonlijk niveau.
Met andere woorden:

Het beheren van tijd, aandacht en energie om relevante resultaten te behalen.

Tijd speelt hierin een rol, maar is niet de enige factor.
Ook mentale belasting, fysieke inspanning en informatieverwerking beïnvloeden hoe efficiënt iemand kan werken.

Een taak uitvoeren vraagt namelijk energie van het lichaam en de hersenen.
Wanneer dezelfde taak met minder inspanning kan worden uitgevoerd, stijgt de efficiëntie van het totale proces.

Hier ontstaat een belangrijk concept: frictie.

Frictie binnen productiviteit

In de fysica ontstaat frictie wanneer twee oppervlakken weerstand veroorzaken tijdens beweging.

Een gelijkaardig principe kan worden toegepast op menselijke productiviteit.

Binnen computergebruik kan frictie ontstaan door:

• overmatige fysieke beweging,

• constante contextwisselingen,

• moeilijk interpreteerbare informatie,

• repetitieve handelingen,

• of een inefficiënte werkstructuur.

Hoe meer weerstand aanwezig is binnen een workflow, hoe meer energie nodig is om hetzelfde resultaat te behalen.

Het verminderen van frictie betekent dus:

• minder onnodige beweging,

• minder mentale belasting,

• minder onderbrekingen,

• en een vloeiendere interactie tussen gebruiker en informatie.

Computers en informatieverwerking

Computers worden sinds de tweede helft van de vorige eeuw gebruikt om administratieve en productieprocessen efficiënter te maken.

Digitale systemen maken het mogelijk om informatie:

• sneller op te slaan,

• sneller te verwerken,

• sneller aan te passen,

• en sneller te verzenden
  dan bij traditionele fysieke methodes.

Toch ligt de grootste beperking vandaag niet meer bij de snelheid van computers zelf, maar vaak bij de snelheid waarmee mensen informatie kunnen interpreteren en verwerken.

Computers verwerken informatie in binaire vorm: nullen en enen.
Voor mensen is deze vorm van communicatie abstract en moeilijk leesbaar.

Daarom functioneren monitoren als een vertaallaag tussen machine en mens.
Ze zetten digitale informatie om naar een visuele vorm die begrijpelijk wordt voor de gebruiker.

Vanuit dit perspectief krijgt schermgebruik een grotere betekenis:
de manier waarop informatie visueel wordt gepresenteerd beïnvloedt hoe efficiënt een gebruiker ermee kan werken.

Monitororiëntatie en informatieverwerking

Een monitor kan horizontaal of verticaal worden gebruikt.

Beide oriëntaties hebben eigenschappen die beter aansluiten bij bepaalde soorten taken.

De keuze van oriëntatie beïnvloedt onder andere:

• hoeveel informatie zichtbaar is,

• hoeveel interactie nodig is,

• hoeveel gescrold moet worden,

• en hoe vaak een gebruiker van context moet wisselen.

Horizontale monitororiëntatie

De horizontale oriëntatie sluit sterk aan bij het menselijke gezichtsveld.
Onze ogen staan naast elkaar, waardoor ons zicht breder is dan hoog.

Daardoor voelt een horizontale monitor vaak natuurlijk aan voor:

• gaming,

• videobewerking,

• trading,

• dashboards,

• en multimedia.

Ook de meeste digitale media worden ontworpen in horizontale beeldverhoudingen.
Films, video’s en veel moderne interfaces benutten daardoor optimaal de breedte van een horizontaal scherm.

Bij toepassingen waar meerdere elementen naast elkaar moeten worden bekeken, biedt een horizontale configuratie vaak voordelen.

Verticale monitororiëntatie

Bij productiviteitstaken ontstaat vaak een andere situatie.

Veel kantoor- en informatietaken bestaan voornamelijk uit verticale informatiestromen:

• documenten lezen,

• code schrijven,

• websites bekijken,

• spreadsheets analyseren,

• rapporten opstellen,

• of PDF-bestanden verwerken.

Binnen deze taken speelt scrollen een grote rol.

Een verticale monitor verhoogt de hoeveelheid zichtbare informatie in de hoogte.
Daardoor wordt minder scrolling vereist om relevante inhoud te bekijken.

Dit kan verschillende effecten hebben:

• minder repetitieve beweging,

• minder onderbrekingen tijdens lezen,

• hogere informatiecontinuïteit,

• en minder contextverlies.

De winst zit dus niet noodzakelijk in “meer snelheid”, maar eerder in het verminderen van kleine vormen van frictie die zich gedurende een werkdag opstapelen.

Meerdere schermen en workflow-efficiëntie

Wanneer meerdere schermen worden gebruikt, stijgt de hoeveelheid informatie die gelijktijdig zichtbaar kan blijven.

Dit vermindert de nood aan:

• voortdurend wisselen tussen tabbladen,

• vensters minimaliseren,

• of informatie opnieuw opzoeken.

Een tweede scherm kan daardoor bijdragen aan een vloeiendere workflow.

De ideale configuratie hangt echter af van de aard van het werk.

Bij sommige taken werkt een dubbele horizontale setup efficiënt.
Bij andere situaties kan een combinatie van horizontale en verticale schermen beter functioneren.

Het hybride drie-schermensysteem

Bij twee schermen ontstaat vaak een compromis.

Een bepaalde oriëntatie kan perfect werken voor één type taak, maar minder efficiënt zijn voor een andere.

Daarom kiezen sommige gebruikers voor een hybride configuratie met drie schermen:

• een centrale horizontale monitor,

• gecombineerd met één of twee verticale schermen.

Het doel hiervan is niet om permanent alle schermen intensief te gebruiken, maar om flexibel te kunnen schakelen afhankelijk van het takenpakket.

Vanuit productiviteitsperspectief draait dit uiteindelijk om aanpasbaarheid.

Hoe beter een werkomgeving zich kan aanpassen aan de informatiebehoefte van een taak, hoe lager de totale frictie binnen het werkproces.

Conclusie

Monitororiëntatie lijkt op het eerste zicht een puur technische voorkeur.
Toch heeft de manier waarop informatie visueel wordt gepresenteerd een directe invloed op hoe mensen werken, lezen en informatie verwerken.

Productiviteit gaat niet uitsluitend over sneller werken.
Het gaat ook over:

• energiebeheer,

• informatie-efficiëntie,

• mentale belasting,

• en het verminderen van onnodige weerstand binnen een workflow.

Horizontale en verticale schermen hebben elk hun eigen sterktes.
De meest efficiënte configuratie hangt uiteindelijk af van de aard van het werk en de manier waarop informatie wordt verwerkt.

Bij USIO bekijken we hoe digitale werkomgevingen kunnen worden aangepast om deze frictie zo klein mogelijk te houden, zodat mensen efficiënter kunnen werken met minder onnodige belasting.